* * * * *

PODZASTAWKOWE ZWĘŻENIE AORTY.

Serce jest zasadniczym narządem układu krążenia, który powoduje ruch krwi w żywym organizmie. Mięsień sercowy podzielony jest wewnątrz ścianą i czterema zastawkami na cztery, nierówne części. Podłużnie serce dzieli się na część lewą i prawą, a poprzeczna ściana dzieli serce na przedsionek i komorę. Mamy, więc lewy przedsionek i lewą komorę serca i tak samo z prawej strony. Podczas skurczu komór sercowych, utlenowana krew z lewej komory, zostaje wtłoczona do tętnicy głównej, czyli aorty. W środku ujścia aorty z lewej komory znajduje się, interesująca nas, zastawka aorty. Dzięki rytmicznemu zamykaniu się i otwieraniu zastawek możliwy jest prawidłowy przepływ krwi poprzez aortę, tętnice, tętniczki, naczynia włosowate do poszczególnych narządów zwierzęcia. Tętnice doprowadzają do narządów, niezbędny do życia komórek, tlen. Natomiast będący produktem przemiany materii dwutlenek węgla, odprowadzany jest poczynając od naczyń włosowatych, żyłek, żył do żyły czczej przedniej i tylnej do prawego przedsionka. Jest to krwiobieg duży, zaczynający się w lewej komorze, a kończący w prawym przedsionku. Powracająca, pozbawiona tlenu krew z dużego krwiobiegu, z prawego przedsionka, przechodzi do prawej komory, w której rozpoczyna się krwiobieg mały. Przy skurczu serca, krew zostaje wtłoczona do tętnicy płucnej i stąd przez dwa jej rozgałęzienia do płuc. W naczyniach włosowatych oplatających pęcherzyki płucne, dochodzi do wymiany gazów między powietrzem zawartym w płucach, a krwią. Utlenowana w płucach krew, dostaje się do żyłek, żył i żył płucnych uchodzących do przedsionka lewego, gdzie kończy się krwiobieg mały. Prawidłowo zbudowany mięsień sercowy zapewnia właściwe funkcjonowanie układu krążenia. Natomiast u chorych psów z niewyjaśnionych powodów, dochodzi pod zastawką aorty do włóknienia tkanki, wynikiem czego jest powstawanie zgrubień, guzków powodujących zwężenie ujścia aorty. W tej sytuacji podczas skurczu serca, lewa komora zmuszona jest do wykonania wytężonej pracy, aby poprzez zwężenie aorty, przepompować na obwód ciała, zaopatrzoną w tlen, krew. Powoduje to z czasem przerost i niewydolność mięśnia sercowego. Schorzenie to nosi nazwę podzastawkowego zwężenia ujścia aorty potocznie "subaorty", z angielskiego Sub-aortic Stenosis, w skrócie SAS.
Objawy SAS mogą być różne, zależnie od stopnia rozwinięcia się wady. Psy z niewielkim przewężeniem, mogą przez całe życie cieszyć się dobrym zdrowiem, nie wykazując żadnych objawów. Objawów choroby mogą nie wykazywać też, niestety psy z poważną wadą. A jedynym objawem jest nagła śmierć i to z reguły nie później niż w wieku 3-4 lat. Ponieważ nie ma żadnej konkretnej metody leczenia choroby (można jedynie podawać leki utrzymujące właściwe ciśnienie krwi i wspomagające pracę mięśnia sercowego), choremu psu należy znacznie ograniczyć ruch, na spacer w upalne dni wychodzić tylko rano i wieczorem oraz zapewnić mu odpowiednią dietę leczniczą przeznaczoną dla psów z problemami krążenia. W różnych krajach, wyspecjalizowane kliniki przeprowadzają zabiegi, które mechanicznie poszerzają ujście aorty (tzw. balonikowanie). Zabieg jest bardzo kosztowny.
SAS uważane jest wg obecnych badań, za chorobę wrodzoną, dziedzicznie uwarunkowaną. Część publikacji podaje, że u szczeniąt choroba rozwija się w wieku powyżej 6 miesięcy, część, że może ona występować już w wieku kilku tygodni. Szczenię z SAS, słabo przyrasta i więcej śpi niż pozostałe rodzeństwo. Typowe objawy to szybsze męczenie się w stosunku do równiesników, duszność czyli częste i "nieuzasadnione" dyszenie, odkrztuszanie i omdlenia. W ciężkich bardzo przypadkach pies stoi, bądź siedzi na rozstawionych na boki przednich kończynach, dyszy, szyja wyciągnięta do góry. Takie zachowanie wymaga natychmiastowej interwencji lekarza weterynarii. Objawy mogą też być inne, a mianowicie pozornie zdrowy pies, biegnąć, nagle upada i traci chwilowo przytomność, po czym zachowuje się normalnie, a właściciel myśli, że pies się uderzył w głowę i dlatego był nieprzytomny! Innym objawem może być kaszel, spowodowany zaburzeniami w krążeniu płucnym (krwiobieg mały).
Międzynarodowy Certyfikat Zdrowia, dokument uznawany przez Europejskie Towarzystwo Kardiologów Weterynaryjnych, stwierdzający, że pies nie ma wrodzonych wad serca.

Podzastawkowe zwężenie ujścia aorty, mozliwe jest do stwierdzenia przy użyciu wysoce wyspecjalizowanego sprzętu medycznego stosowanego w elektrokardiografii, echokardiografii i ultrasonografii, ale diagnoza tylko wtedy będzie miarodajna, jeśli wykonana jest przez lekarza weterynarii, specjalizującego się w dziedzinie kardiologii. W Polsce takie badania przeprowadza, Pani dr hab. Urszula Pasławska na Akademii Rolniczej we Wrocławiu oraz Pani dr nauk wet Magdalena Garncarz na SGGW w Warszawie.
Dziedziczenie SAS wg niektórych autorów, uwarunkowane jest poligenicznie, a więc wieloma parami genów, przy czym mechanizm nie jest do końca wyjaśniony. Badania u nf w kierunku SAS prowadzone są w Niemczech, Skandynawii, Kanadzie i USA, ale nie we wszystkich krajach są te badania obowiązkowe. W Polsce jak dotąd schorzenie to nie występowało na większą skalę, ale wobec licznych importów psów, jak również kryć suk zagranicą, możliwość wystąpienia choroby się zwiększa.
Rasy predysponowane do wystąpienia SAS, oprócz nf, to m.in. bernardyn, berneński pies pasterski, bokser, dog de Bordeaux, dog niemiecki, golden retriewer, labrador, niemiecki wyżeł krótkowłosy, rottweiler, owczarek niemiecki.
Więcej na temat temat badań chorób serca u psów znajdą Państwo na stronie: www.niziolek.com.pl.