Logo Klubu NowofundlandaZwiązek Kynologiczny w Polsce - Klub NowofundlandaLogo Klubu Nowofundlanda
Hodowla nf w PolsceHodowla nf na ŚwieciePielęgnacjaPochodzenie nfRozródWeterynariaDoskonalenie rasy

CystynuriaHD i EDSerce

Uchwała Zarządu Klubu Nowofundlanda-ZKwP z dnia 15.11.2008 (fragment dotyczący cystynurii).

Cystynuria może stwarzać bezpośrednie zagrożenie życia dla nowofundlandów. Wobec znanego dziedziczenia i możliwości badań genetycznych, Zarząd Klubu podjął uchwałę o obowiązkowym badaniu wszystkich nowofundlandów, których właściciele należa do Klubu, z dniem 1.01.2009.
W hodowli mogą być używane osobniki genetycznie wolne oraz nosiciele cystynurii. Przy kojarzeniach nosiciela, drugi z osobników tworzących parę rodzicielską, musi być genetycznie wolny od tego schorzenia.
W chwili obecnej w europejskiej populacji nowofundlandów jest wiele nosicieli cystynurii i istnieje duże ryzyko nieświadomego kojarzenia nosicieli, co musi zaowocować chorymi osobnikami. Jeśli większość polskich nowofundlandów będzie badanych w kierunku tego schorzenia, wówczas będzie można używać w hodowli nosicieli cystynurii bez ryzyka rodzenia się chorych psów.
Klub zaleca, aby psy/suki hodowlane będące już na liście osobników hodowlanych również zostały przebadane w kierunku cystynurii.
Wyniki badań w kierunku cystynurii będą publikowane na stronie Klubu.
Wykaz laboratoriów i lecznic wykonujących badania w kierunku cystynurii w dziale "druki".

Dlaczego badamy cystynurię?

Są dwa zasadnicze powody konieczności badania naszych psów w kierunku cystynurii. Pierwszym, oczywistym powodem jest hodowla zdrowych, a nie chorych psów. Szczególy objawów cystynurii znajdą Państwo w artykule, poniżej. Jest to choroba, która szczególnie u psów przebiega bardzo ciężko. Chory pies/suka przez całe swoje życie musi być na ściśle określonej diecie i w praktyce stale leczony. Drugim istotnym powodem prowadzenia badań w kierunku cystynurii, jest prosty sposób dziedziczenia tej choroby. W stosunkowo łatwy sposób można ją wyeliminować całkowicie z populacji, bądź nie dopuścić do niekontrolowanego rozprzestrzenienia się choroby. Cystynuria dziedziczy się dokładnie tak samo jak brązowe i czarne umaszczenie u nowofundlanda. Pierwsze brązowe, nieco później biało-czarne, nowofundlandy pojawiły się w Polsce w roku 1994 i w chwili obecnej nie jest łatwo znaleźć dobrego, genotypowo czarnego reproduktora. Właściwie prawie każdy ma w swoim rodowodzie "kolorowych" przodków, a ustalenie genotypu danego osobnika jest możliwe poprzez krzyżowanie wsteczne z recesywną homozygotą i genetyczne badania (tylko brąz i szarość), tymczasem tylko w Kanadzie. O ile umaszczenie nie stanowi żadnego zagrożenia dla zdrowia psa, o tyle cystynuria takim zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia psa, niestety jest. W przypadku objęcia badaniami całej populacji nowofundlandów można w hodowli używać "nosicieli" cystynurii i kojarzyć je tylko z osobnikami gentypowo wolnymi od tej choroby. Natomiast, jeśli badania nie będą prowadzone, wcześniej czy później będziemy mieć (jeśli już ich nie mamy) chore psy. Na podstronie "druki" znajdą Państwo informacje gdzie można w Polsce pobrać krew od psa i zbadać w kierunku cystynurii.

ZKwP-Klub Nowofundlanda, marzec 2007

CYSTYNURIA

Cystynuria, jedna z kamic nerkowych, jest dziedziczną chorobą polegającą na upośledzeniu transportu cystyny i innych aminokwasów przez kanaliki nerkowe. W wyniku wrodzonej wady układu transportującego aminokwasy, w moczu pojawia się zwiększona ilość cystyny (również innych aminokwasów - argininy, lizyny i ornityny).
Cystyna jest nierozpuszczalna w pH obojętnym, a także w kwaśnym pH moczu. Tworzą się więc charakterystyczne sześciokątne kryształki cystynowe, które z czasem mogą przekształcić się w żółto-brązowe kamienie cystynowe i gromadzić się w nerkach i/lub pęcherzu moczowym. Kamienie umiejscowione w nerkach mogą doprowadzić do uszkodzenia tego narządu u osobników obu płci. Natomiast zgromadzone w pęcherzu moczowym są bez większych problemów wydalane przez suki, u których choroba może przebiegać bezobjawowo. U psów występują znaczne utrudnienia w wydalaniu kamieni ze względu na dłuższą i węższą cewkę moczową. Stąd obserwuje się trudności w oddawaniu moczu, stany zapalne dróg moczowych i krew w moczu. W niektórych przypadkach może dojść do całkowitego zatkania cewki moczowej. Stan taki, nie leczony lub leczony niewłaściwie, może doprowadzić do uszkodzenia nerek, rozerwania pęcherza moczowego i śmierci zwierzęcia.
Choroba ta dotyczy psów różnych ras. Cierpią na nią m.in. jamniki, mastify, rottweilery. Objawy pojawiają się przeciętnie w piątym roku życia. Wyjątkiem są nowofundlandy, u których pierwsze objawy występują bardzo wcześnie - od szóstego do dwunastego miesiąca życia, co wskazywałoby na cięższy przebieg choroby w tej rasie. Również nawrót kamicy po chirurgicznym usunięciu kamieni zdarza się częściej u nowofundlandów niż u innych ras.
Podstawą leczenia jest alkalizacja moczu, podawanie leków zwiększających rozpuszczalność cystyny i operacyjne usuniecie kamieni. Aby nie dopuścić do wytrącania się złogów z moczu, pies powinien dostawać duże ilości płynów - ponad 3 litry na dobę. Alkalizowanie moczu przeprowadza się podając doustnie wodorowęglan sodowy (soda oczyszczona) lub cytrynian sodowy. W aptekach dostępny jest również preparat Citrolit regulujący pH moczu. W leczeniu cystynurii ważną rolę odgrywa dieta. Wskazane jest zmniejszenie spożycia białka zwierzęcego, a szczególnie produktów zawierających duże ilości aminokwasów siarkowych zakwaszających mocz (jaja, sery). Również z tego powodu należy unikać podawania odżywek poprawiających stan sierści, w których skład wchodzą aminokwasy siarkowe (metionina, cysteina, cystyna). Stosuje się też leki zwiększające rozpuszczalność cystyny (penicylamina, mercaptopropionyloglicyna). Niestety z badań amerykańskich wynika, że nowofundlandy są oporne na leczenie farmakologiczne. Wymagają większych niż inne rasy dawek leków, co jednocześnie zwiększa ich działanie uboczne.

Ojciec

Matka

Zdrowy


CC
Nosiciel


Cc
Chory


cc
Zdrowy


CC
100% zdrowych
CC
50% zdrowych CC
50% nosicieli Cc
100% nosicieli
Cc
Nosiciel


Cc
50% zdrowych CC
50% nosicieli Cc
25% zdrowych CC
50% nosicieli Cc
25% chorych cc
50% nosicieli Cc
50% chorych cc
Chory


cc
100% nosicieli
Cc
50% nosicieli Cc
50% chorych cc
100% chorych
cc

Schorzenie dziedziczy się jako cecha autosomalna recesywna, a chorują osobniki recesywnie homozygotyczne (cc), które odziedziczyły wadliwy gen od obojga rodziców. Osobniki heterozygotyczne (Cc) posiadające dominujący gen C i recesywny gen c są zdrowe, ale są nosicielami cystynurii. Osobniki posiadające oba dominujące geny (CC) są zdrowe i nie przekazują tego schorzenia.
szachownica
Jest to proste dziedziczenie wg praw Mendla, trzeba jednak pamiętać, że cechę recesywną łatwo utrwalić, natomiast jej eliminacja z populacji jest trudna.
Diagnostyka cystynurii jest stosunkowo łatwa i polega na badaniu moczu. W moczu zwierząt chorych widoczne są charakterystyczne kryształki cystyny. Już u dwudniowych szczeniąt możemy przeprowadzić test z nitroprusydkiem sodu (w obecności cystyny zmienia barwę), lub badanie metodą chromatograficzną.
Większy problem przedstawia diagnozowanie zdrowych nosicieli. Tylko nieliczne laboratoria wykonują badania DNA pozwalające na wykrycie nosicielstwa. Jednym z nich jest Laboklin GmbH & Co. w Bad Kissingen w Niemczech. Laboklin ma swoje przedstawicielstwo w Warszawie. Klinika Weterynaryjna dr Grzegorza Wąsiatycza w Poznaniu od wielu lat współpracująca z Laboklinem, również pobiera od psów materiał do badań i wysyła do Bad Kissingen.

mgr farmacji Wisława Serafinowicz

Wyniki badań w kierunku cystynurii, niektórych psów, genetycznie wolnych od cystynurii, na podstawie: Unser Bar der Neufundlander nr 2/2003.
HIGUEY v Riesrand
MILOS v Riesrand
INCREDIBLE HULK v Trieberg
Stupslettas FLYING MOUNTIE
FJORDAN v Allgauer-Bar
HANNIBAL di Borgoleonardo
BRUDER LUDVIG BAR v Gelderland
BEN MATLOCK v Gelderland
Main Tickle OBSERVER
Fairweathers AT FADING LIGHTS
Midnight Ladys ESPECIALLY FOR YOU
Jehaj PUSINI
TALL SHIP SKIPPER of Bearbrook


strona główna
informacje
regulaminy
linki
druki
WSTĄP DO KLUBU
© copyright ZKwP - Klub Nowofundlanda